Nieuw voedingsconcept Amphia:

Zoveel mogelijk als thuis

Tegelijkertijd met de inhuring van het Amphia Ziekenhuis wordt ook een nieuw voedingsconcept ingevoerd. Achterliggende gedachte is: meer regie geven aan het individu en meer keuzevrijheid bedienen. Het klinkt wellicht simpel, maar voor de circa 170 betrokken medewerkers van het facilitair bedrijf betekent dit een enorme verandering. “Het is echt de grootste operatie.”

Ervoor zorgen dat het eten zo veel mogelijk gaat als thuis, waarbij mensen zelf de regie hebben en kunnen kiezen. Die vrijheid zit in de vijf W’s: waar een patiënt eet, met wie, wat en waarom. “In het huidige systeem eten patiënten op vaste tijdstippen, drie maaltijden per dag. Ze hebben vaak het gevoel in een hotel te zijn. Maar je wilt niet alle dagen in een hotel eten, je eet het liefst net als thuis, met de keuzes die daarbij horen. Dat is de belangrijkste aanleiding voor de invoering van het nieuwe concept”, aldus Yvette van Laanen, productmanager bij het Amphia Ziekenhuis.

In de nieuwe situatie wordt gewerkt met het roomservice-model: de patiënt bestelt zijn maaltijden, drankjes en andere tussentijdse snacks via een tablet. Hij kan warm eten wanneer hij wil, zelfs twee keer per dag als hij daar zin in heeft. En dat op de kamer, in de lounge of – als zijn gezondheid het toelaat – samen met zijn bezoek in het bezoekersrestaurant. “Uiteraard doen we ons uiterste best om patiënten gezond te laten eten. Maar met het nieuwe concept willen we toch ook het betuttelende karakter van ziekenhuisvoeding verminderen”, zegt Van Laanen. “We denken wel eens dat we de patiënt met een paar dagen in een gezonde toestand kunnen brengen en hm kunnen bijbrengen wat verantwoorde voeding is. Maar in sommige gevallen van ondervoeding is alles wat een patiënt binnenkrijgt meegenomen. En als mensen 80 procent gezond eten, dan kan het ook voor de mentale gezondheid heel goed zijn om 20 procent ongezond te eten.”

Minder verspilling

Uiteraard volgt het Amphia de trends en ontwikkelingen rond voeding op de voet. “Eetgewoonten veranderen met de generaties. Keek je vroeg op als je spaghetti kreeg voorgezet, nu vinden mensen het gek als vijf keer in de week de aardappelen op het menu staan. En hoewel het assortiment inmiddels meer internationaal gericht is, blijft rode kool met hachee het meest populaire gerecht, traditionele voeding wordt onverminderd veel afgenomen”, vertelt Van Laanen. Als patiënten korter van tevoren eten kunnen we die niet meer terugroepen en moet die worden weggegooid.”

Vanaf eind november zal er op voedingsgebied niet alleen sprake zijn van minder verspilling, ook het aantal logistieke bewegingen neemt af. “De logistiek om warm eten aan het bed te leveren, is nu heel tijdgebonden, dat is straks niet meer het geval. We gaan werken met vriesverte voeding en dat geeft ons de ruimte om flexibel te zijn in de bevoorrading”, verklaart Annelies ten Broek, manager Facilitair Bedrijf & Huis bij Amphia. “De bulkvoorraad bevindt zich in de kelder van het ziekenhuis. Via de bevoorradingssystematiek gaan de juiste maaltijden naar de elf keukens op de etages, waar ze in de vriezer en koelingen belanden. Al die logistiek hoeft niet meer in spitsuur en is zo goed als onzichtbaar geworden. Dat schept meer liftcapaciteit voor bezoekers en voor processen van het ziekenhuis.”

Veel veranderingen

De afdelingskeukens zijn voorzien van combisteamers, “het allermooiste van het mooiste”, aldus Van Laanen, die in eerste instantie erg tegen vriesvers was.”Maar bij de tests was ik zeer blij verrast door zowel de kwaliteit, smaak als het vitaminebehoud. Dat is te danken aan het razendsnel afkoelen van de producten, waardoor ingrediënten alle voedingsstoffen en ook de kleur behouden”, zegt ze.

Bij de uitrol van het nieuwe voedingsconcept komen veel veranderingen samen. Nieuwe maaltijden, nieuwe keukens, een nieuw automatiseringssysteem voor het bestellen van eten, complexe nieuwe werkprocessen voor 170 medewerkers vanwege het à-la-minute roomservice-concept, het inregelen van karren, borden en bestek.

“Het is echt een enorme operatie, dat regel je niet op een zondagmiddag met elkaar”, stelt Ten Broek.”We zijn hier dan ook al vier jaar mee bezig, met onderweg de nodige herzieningen. De voordelen van vriesvers zijn bijvoorbeeld nog niet zo lang bekend. De individuele insteek is echter steeds gebleven.”

Het nieuwe Amphia telt elf keuken, één per etage per zestig patiënten. Via het automatiseringssysteem zien patiënten of hun bestelling onderweg is. 

CoProductie

Het concept is samen met gastvrouwen en -heren, zorg, raad van bestuur, diëtiek en leveranciers ontwikkeld, in allerlei werkgroepen met alle disciplines en eindgebruikers. “En dan nog zul je nooit iedereen tevreden kunnen stellen, over smaak valt zeer veel te twisten”, lacht Van Laanen. Het nieuwe Amphia telt elf keukens, één per etage per zestig patiënten. Via het automatiseringssysteem zien patiënten of hun bestelling onderweg is.

Van Laan en Ten Broek roemen de inbreng van leveranciers. Dit betreft adviesbureau JRM Food & Facilities, Delegate (voedingsautomatiseringssysteem), Marfo (vriesverse voeding), Van Gestel (inrichting keuken) en Sentean (inrichting tablets, voor bestellen van maaltijden maar ook voor tv, radio en internet) plus een groot aantal kleinere leveranciers. “Zij hebben zich zeer betrokken betoond en steeds meegedacht. Het nieuwe voedingsconcept is echt een coproductie ontwikkeld en zij hebben ook een aandeel in opleidingen en trainingen”, aldus Van Laanen. De uitrol van het nieuwe voedingsconcept is voor beiden heel spannend, omdat veel op het laatste moment moet gebeuren. “Ons hart gaat sneller kloppen van eten en drinken, maar als je zo’n groot ziekenhuis gaat openen, is het ‘maar’ eten en drinken. Daar komt bij dat je niet alle nieuwe processen van tevoren bij medewerkers onder de aandacht kunt brengen, die dans moet je met elkaar in de parktijk leren.”